Էկոլոգիական ճգնաժամի մասշտաբները

Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) և Լոնդոնի կենդանաբանական ընկերության (ZSL)
համատեղ «Կենդանի մոլորակ» (Living Planet Report) զեկույցը ներկայացնում է մեր մոլորակի էկոլոգիական
վիճակի համապարփակ պատկերը: 1970 թվականից ի վեր դիտարկվող ողնաշարավոր կենդանիների՝
կաթնասունների, թռչունների, երկկենցաղների, սողունների և ձկների պոպուլյացիաների միջին չափը նվազել է
73%-ով:
Ամենակտրուկ անկումը գրանցվել է Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում, որտեղ կենդանական
աշխարհի պոպուլյացիաները կրճատվել են 95%-ով: Սա հիմնականում Ամազոնի անտառների հատման և խոնավ
տարածքների քայքայման հետևանք է: Աֆրիկայում անկումը կազմում է 80%, իսկ Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան
տարածաշրջանում՝ 49%: Եվրոպայում, Կենտրոնական Ասիայում (-23%) և Հյուսիսային Ամերիկայում (-28%)
ավելի ցածր ցուցանիշները պայմանավորված են նրանով, որ այս տարածաշրջաններում բնության զանգվածային
կորուստ տեղի է ունեցել դեռևս 1970 թվականից առաջ:

Քաղցրահամ ջրային համակարգեր և «բեկումնային կետեր»

Ամենածանր հարվածը ստացել են քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերը, որտեղ պոպուլյացիաների կրճատումը
հասնում է 85%-ի: Գյուղատնտեսական աղտոտումը, գետերի հունի փոփոխությունները և ջրային ռեսուրսների
չկարգավորվող շահագործումը խաթարել են ջրային բնական միջավայրերը:
Էկոլոգները ահազանգում են «անադարձելի բեկումնային կետերի» (tipping points) մասին: Ամազոնի անտառների
կորուստը կարող է խախտել գլոբալ ջրային շրջանառությունը, իսկ կորալյան ռիֆերի քայքայումը վտանգում է
ծովային կենսաբազմազանությունն ու ափամերձ համայնքների տնտեսական կայունությունը:

Տնտեսական հետևանքներ և վերականգնման հնարավորություններ

Կենսաբազմազանության կորուստը այլևս միայն բնապահպանական խնդիր չէ. այն ուղղակիորեն սպառնում է գլոբալ
մակրոտնտեսական կայունությանը: Համաշխարհային բանկի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի
վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ բնական ռեսուրսների քայքայումը ավելացնում է զարգացող երկրների
ֆինանսական ռիսկերը:

Այնուամենայնիվ, փաստերը վկայում են, որ թիրախային բնապահպանական ծրագրերը տալիս են իրական արդյունք:
Վայրի վագրերի գլոբալ քանակն ավելացել է ավելի քան 70%-ով՝ պահպանվող միջանցքների և որսագողության դեմ պայքարի շնորհիվ: Նմանապես, Ատլանտյան թունայի և կանաչ կրիաների պոպուլյացիաները վերականգնման միտումներ են ցուցաբերում խստացված քվոտաների շնորհիվ:
 

Բնական կապիտալի քայքայումը այլևս լոկ բնապահպանական հարց չէ, այլ համակարգային տնտեսական
մարտահրավեր: Ֆինանսական հոսքերը բնապահպանական առաջնահերթություններին համապատասխանեցնելը կայուն ապագայի գրավականն է:

Աղբյուրներ։
WWF International - Living Planet Report Official Portal

Zoological Society of London (ZSL) - Living Planet Index Data

WWF European Policy Office Press Releases