Այս օրերին Երևանում ընթանում է Կենսաբազմազանության կոնվենցիայի COP17-ը, մինչդեռ երկրի բնական հարստությունների վիճակը հաճախ չի համընկնում համաժողովի օրակարգին։ Սևանա լճի ափին կուտակվել են ձկնորսական ցանցերի կտորներ և պլաստիկ աղբ, քարերը ծածկված են ջրիմուռներով, իսկ աղբը խրվել է ափամերձ եղեգնուտների մեջ։ Սա այն լիճն է, որը Հայաստանը ներկայացնում է որպես իր գլխավոր բնական հարստություններից մեկը։

Սյունիքում նույն հակասությունը դրսևորվում է ավելի խորը։ 1958-ին հիմնադրված Շիկահողի արգելոցում հաշվառված է անոթավոր բույսերի 1100 և ողնաշարավորների 214 տեսակ, այդ թվում՝ ավելի քան 150 թռչնատեսակ։ Արգելոցի մոտ մեկ վեցերորդ մասը այսօր դուրս է եկել պահպանության ռեժիմից. այդ տարածքում անտառը հատվել է դիրքերի և ճանապարհների համար, իսկ կարմիրգրքյան պարսկական ընձառյուծների, բեզոարյան այծերի և գորշ արջերի նախկին միգրացիոն գոտին դարձել է ականապատ և վտանգավոր։ Մինչ այդ արգելոցի այս հատվածում մարդու շարժ գրեթե չկար, իսկ կենդանիները ազատ էին տեղաշարժվում։ Այժմ կենդանաբանները տեսնում են վնասված վերջույթներով կենդանիներ, իսկ անտառի կորուստը մեծացնում է հողի հոսքի և սողանքների ռիսկը, քանի որ հողը պահողը հենց ծառերն են։ Վտանգի տակ է նաև «Սոսիների պուրակը» (64 հա)՝ Կովկասի ամենամեծ բնական սոսու պուրակը, որտեղ աճում են 1000-ից ավելի 200–250-ամյա սոսիներ՝ 30–35 մ բարձրությամբ։ Կորսված են նաև ջրաղբյուրներ, իսկ գյուղերի արոտավայրերն ու վարելահողերը դեգրադացվում կամ չեն օգտագործվում։

Պարադոքսն ակնհայտ է. երկիրը հյուրընկալում է կենսաբազմազանության պահպանման հարցով աշխարհի ամենամեծ հարթակներից մեկը, մինչդեռ իր գլխավոր լճի ափն աղբոտված է, իսկ ամենահարուստ արգելոցներից մեկը կորցնում է անտառն ու կենդանիներին։ Շիկահողցի կենդանաբանը հույս ունի, որ COP17-ի շնորհիվ ուշադրությունը կմեծանա, և օտարերկրյա հյուրերը կտեսնեն, թե ինչ փոքր տարածքում ինչ մեծ կենսաբազմազանություն կա։ Հարցն այն է, թե այդ ուշադրությունը կվերածվի՞ գործնական պաշտպանության։

Աղբյուրը՝
https://hetq.am/hy/article/184980